تب برفکی در گوسفند

تب برفکی در گوسفند

توسط admin | 31 خرداد 1399

بیماری ‌های دامی

بیماری تب برفکی یکی از بیماری های مسری در حیوانات می باشد که شیوع آن همراه…

بیماری تب برفکی یکی از بیماری های مسری در حیوانات می باشد که شیوع آن همراه با عواقب شدید اقتصادی است. تب برفکی(Foot-and-Mouth Disease) بیشترین اثر خود را روی گاو، گوسفند، خوک، بز و سایر حیوانات پسنتاندار سم دار خواهد داشت.

Foot-and-Mouth Disease یا تب برفکی  ناشی از ویروس آنفولانزای خوکی بوده که بسیار عفونی است و می‌تواند در برخی از موارد در محیط باقی بماند. این بیماری به حدی خطرناک است که اگر شیوع FMD اتفاق افتد، کشورهای دیگر گوسفند و دام زنده  یا محصولات حیوانی ما را تا چند ماه پس از ریشه کنی این بیماری، نمی‌پذیرند.

 

یماری تب برفکی در اغلب قسمتهای جهان رخ داده است، هرچند برخی کشورها برای مدتی عاری از بیماری بوده‌اند، و دامنه میزبانی وسیع و گسترش سریع آن موجب نگرانی در سطح بین‌المللی شده‌است. پس از جنگ جهانی دوم بیماری در سطح وسیعی در جهان گسترش یافت.

آسیا، آفریقا و بخش‌هایی از آمریکای جنوبی جزو نواحی اندمیک بیماری محسوب می‌شوند، شیلی تا اوت ۲۰۰۷ عاری از بیماری بوده‌است و در اروگوئه و آرژانتین از سال ۲۰۰۱ به بعد موردی از بیماری مشاهده نشده‌است. آمریکای شمالی و استرالیا سالیان زیادی است که عاری از بیماری می‌باشند.

در نیوزلند حتی یک مورد از این بیماری مشاهده نشده‌است. اغلب کشورهای اروپایی به عنوان مناطق عاری از بیماری شناخته می‌شوند و کشورهای عضو اتحادیه اروپا عملیات واکسیناسیون علیه بیماری را متوقف نموده‌اند. تب برفکی یکی از بیماری‌های بومی ایران است.

تا قبل از ایجاد دامداریهای بزرگ توجهی به این بیماری نمی‌شد ولی پس از پیدایش دامداریهای صنعتی بزرگ در ایران، خسارات اقتصادی آن توجه مقامات مسئول را بخود جلب نمود و بدین ترتیب در مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی بخش ویژه‌ای برای بررسی این بیماری و تهیه واکسن برای مبارزه با آن تأسیس گردید.

با این وجود شیوع جدی بیماری تب برفکی در سال ۲۰۰۱ در انگلستان منجر به معدوم شدن تعداد زیادی از دامها، به تعویق افتادن انتخابات و عدم برگزاری بسیاری از رویدادهای ورزشی و تفریحی در این کشور شد. در ایرلند، با اجرای سیاست‌های اکید دولت مبنی بر ضدعفونی افراد هنگام ورود و خروج به دامداری٬محدودیت فروش دام٬و عدم برگزاری کلیه رویدادهایی که مستلزم تجمع دامداران در یک محل بود، فقط یک مورد از بیماری مشاهده گردید. در اوت ۲۰۰۷ دومورد تب برفکی در انگلستان مشاهده گردید و بدنبال آن کلیه دامهای منطقه «سو ری» SURREY معدوم شده و این منطقه تحت قرنطینه قرار گرفت.

در ماه ژوئن سال ۲۰۱۰ پس از مثبت شدن نتیجه آزمایش سه نمونه در کشور ژاپن بیش از ۲۷۰۰۰۰راس گاو کشتار شدند.

هفت سروتیپ از این ویروس به نام‌های A،O،C،Asia1،SAT1،SAT2 و SAT3 وجود دارند و هر کدام تحت تیپها و واریانتهای مختلفی دارندو تعداد آن‌ها آنقدر زیاد است که به سختی می‌توان آن‌ها را طبقه‌بندی نمود. شکل ویروس تب برفکی که با میکروسکوپ گرفته شده در تصویر زیر مشخص است.

تاثیرات تب برفکی در دام‌ها:

تب برفکی در خوک و گاو شدیدتر از گوسفند زنده است و باعث می‌شود در پا، زبان و بینی حیوانات جوش‌های پر مایع زده شود، که بسیار دردناک است و باعث می‌شود حیوانات آلوده به این بیماری لنگ بزنند، در خوردن غذا بی‌اشتها شوند و بیش از حد بزاق تولید کنند. اما قبل از این‌ها حیوانات تب شدید می‌کنند.

اگر گاوها و گوسفندان شیرده دچار این بیماری شوند افت شدید مقدار شیر را خواهند داست و اگر دام بارداری دچار این بیماری شود موجب سقط جنینش می‌شود.

درصورت شروع درمان به موقع، بیشتر دام‌های بالغ بعد از 10 الی 14 روز به حالت طبیعی خود برمی‌گردند اما گاوهای شیرده معمولا به حجم شیردهی سابق خود نمی‌رسند.

 

نشانه‌ های تب برفکی در گوسفند:

  • تب
  • سقط جنین
  • لنگ زدن
  • سقط جنین و مرگ در بره‌های جوان
  • ایجاد جوش و زخم روی دندان، زبان، بین انگشتان پا و در سم

نشانه‌ های تب برفکی در گاو:

  • بزاق بیش از حد در لب
  • لنگ زدن
  • تب
  • از دست دادن اشتها
  • کاهش تولید شیر
  • ایجاد جوش و زخم در زبان، دندان، بینی، بین انگشتان پا، پاشنه پا

نشانه های تب برفکی در خوک:

  • لنگ زدن شدید
  • تب
  • کاهش اشتها
  • جمع شدن دورهم
  • زخم و جوش در ناحیه بینی، در دهان و پاها، بخصوص باند کرونر

روش انتقال تب برفکی به حیوانات دیگر:

تماس مستقیم:
تماس مستقیم بین یک حیوان آلوده و یک حیوان حساس به بیماری منجر به انتقال بیماری کی‌شود به عنوان مثال، لمس بینی به بینی.

تماس غیر مستقیم:
در این روش ابزارها و انسان‌ها بدون رعایت مسائل بهداشتی باعث انتقال بیماری میگردند. در واقع وسایل و ابزار الات و محیط توسط مدفوع و باقی‌مانده غذاهای دام های مریض آلوده شده و از همین طریق باعث انتقال بیماری تب برفکی به سایران حیوانات نیز می شود.

تنفس در محیط:
استشمام هوای آلوده ناشی از تنفس دام‌های محیط باعث بیماری تب برفکی در حیوانات حساس می‌شود، گاوها و خوک‌ها بیشتر از این طریق دچار این بیماری می‌شوند.

پیشگیری از انتقال بیماری تب برفکی:

برای پیشگیری بیشتر و خسارت کمتر ناشی از این بیماری راه‌هایی ارائه شده است که در ادامه به بررسی آن‌ها پرداخته‌ایم.

  • ممنوعیت حرکت:
    دامداران باید دام بیمار رو از مابقی جدا کنند و اجازه حضور در محیط مزرعه رو ندهند چراکه حضور در آن‌ها محیط را به طریق‌های مختلف آلوده می‌کند و باعث خطر برای مابقی دام‌ها می‌شود.
  • از بین بردن دام بیمار:
    یکی از بهترین وشهای در پیشگیری از انتقال تب برفکی از بین بردن دام بیماری است که از دوره درمان آن گذشته است.
  • سایر روش‌ها:
    اقدامات بسیاری برای جلوگیری از شیوع تب برفکی وجود دارد، از جمله بررسی و آزمایش حیوانات در مزارع در یک منطقه با خطر بالا شیوع، ردیابی ظاهر و رفتار حیوانات،بررسی افراد و تجهیزاتی که در نزدیکی یا نزدیک حیوانات قرار گرفته اند و ردیابی و تخریب محصولات حیوانی و مزارع آلوده

واکسیناسیون تب برفکی:

واکسن ویروس تب برفکی یا FMD برای همه در دسترس می باشند؛ اما به خاطر  مسائل اقتصادی تهیه کردن برای برخی از دامداران مشکل است. تصمیم در مورد اینکه آیا واکسیناسیون در مقابل شیوع بیماری موثر است یا خیر، امری ساده و تحت تأثیر چندین عامل قرار می گیرد.

واکسینه شدن حیوانات با اینکه باعث محافظت در برابر بیماری می‌شوند اما باز هم احتمال آلوده شدن توسط ویروس برفکی وجود دارد.

پس از واکسیناسیون توقف شیوع FMD با کاهش مبتلا تعداد حیوانات حساس و افزایش میزان دفع ویروس در حیواناتی که آلوده شده‌اند همراه است.

منبع:قیمت گوسفند زنده

ارسال دیدگاه